Styczeń w Paryżu to okres, kiedy na każdym kroku słyszymy życzenia Bonne Année (miłe) i jesteśmy zapraszani na spotkania wokół Gallette des Rois (równie miłe). Gallette des Rois to ciasto Trzech Króli, które pojawia się w piekarniach około 6 stycznia i które przez cały styczeń wszędzie nas prześladuje. Tradycyjnie w midgałowym nadzieniu ciasta ukryta jest figurka – ten, kto ją w przydzielonym sobie kawałku znajdzie zostaje królem lub królową wieczoru. Osobiście najbardziej w cieście podoba mi się korona, którą się je tradycyjnie dekoruje (i którą możemy potem ukoronować naszą Królową Nocy ;-)) oraz zażarte sprzeczki Francuzów o to, która wersja Gallette des Rois jest najbardziej prawidłowa – podobno z tradycji migdałowego frangipane wyłamuje się region Bordeaux twierdzący, że ich odmiana ciasta zwana dla odmiany Couronne des Rois jest jedynie słuszna (nie wiem jak Wy, ale ja tam wolę ich wino ;-)).

Skoro jesteśmy już przy przyziemnych fascynacjach noworocznych Francuzów, nie mogę nie wspomnieć o soldach, czyli wielkich wyprzedażach, które zaczęły się w tę środę i które potrwają do 15 lutego. Paryskie soldes doczekały się nawet swojego corocznego „podręcznika” pod postacią Paris Shopping Book, która to ma ułatwić zdeterminowanym i/lub zagubionym zakupofanom przeczesywanie Paryża wzdłuż i wszerz w poszukiwaniu zakupowej nirwany. Książeczkę wrzucałam już kiedyś na bloga, uaktualnionią wersję 2011 znajdziecie w punktach informacyjnych miasta oraz niektórych domach towarowych. Ja w tym roku na wyprzedaże nie mam ani czasu, ani funduszy, ani siły, ale jeśli odkryjecie podczas nich coś ciekawego, zapraszam do dzielenia się wrażeniami tutaj lub na Facebooku.

A żeby nie wyszło na to, że w Paryżu na początku roku tylko tak frywolnie – styczeń to także czas tak zwanego la rentrée littéraire kiedy w księgarniach miejsce popularnych bestsellerów masowo kupowanych na świąteczne prezenty zaczynają zajmować nowe tytuły. Wśród nich znajduje się Indignez-vous!, krótka 30-stronicowa książeczka, która kosztuje całe 3 euro i która robi obecnie absolutną furorę we Francji (a sądząc po artykułach w międzynarodowej prasie i na blogach – już niedlugo będzie głośna i na świecie). Autorem jest 93-letni Stephane Hessel, weteran francuskiego Ruchu Oporu, który swoją broszurką próbuje odwrócić uwagę Francuzów od opychania się ciastem i zakupowego szału w stronę Rzeczy Ważnych. Potrząsa ich za ramiona i wskazuje to, co jest nie tak we współczesnym świecie nawołując do „oburzenia się” i zaangażowania się w coś więcej niż dążenie do zaspokojenia swoich materialistycznych zachcianek. I choć to brzmi górnolotnie i pompatycznie, coś chyba w tym apelu „zatrybiło” skoro książka sprzedała się w 600,000 egzemplarzy i dodrukowane są kolejne tysiące. O „Indignez-vous” mówi się, pisze i czyta w metrze na tyle masowo, że nie mogłam o tym nie wspomnieć – w swojej społecznikowskiej naiwności mam nadzieję, że choć mały procent ją czytających weźmie sobie słowa autora do serca…

Poza tym w Paryżu jak zwykle pełno ciekawych wystaw i wydarzeń kulturalnych – o których w następnym odcinku ;-) W międzyczasie na fali zaangażowanego tonu powyższego paragrafu zostawiam Was z małym prezentem noworocznym: klikając tutaj i wpisując swój adres mailowy, dostaniecie dostęp do niepublikowanych dotąd piosenek Serge’a Gainsboroug – taki mały gainsborowski misz-masz na koniec tego misz-maszowego wpisu ;-) Bonne Année!!

Powiązane wpisy:

1. Zakupy w Paryżu – przewodnik dla zagubionych

Niekoniecznie. Przekonałam się o tym przy okazji wizyty koleżanki z Polski, która zażyczyła sobie degustacji żabich udek właśnie. Jakoś tak jednak w naszej nieobytej naiwności stwierdziłyśmy, że nie będziemy próbować tego rarytasu w restauracji, tylko same upichcimy sobie udka „po swojemu” w domu… Ha! Okazuje się, że kupno żabich udek w paryskich sklepach graniczy z cudem – którego nam nie udało się niestety dokonać, mimo całodniowego szturmu na supermarkety i delikatesy w centrum miasta. Szturm zakończył się w ogromnym i wydawałoby się rewelacyjnie zaapatrzonym dziale spożywczym „Le Bon Marche”, gdzie w nasze ręce wpadło coś, co żabie udka kształtem i wyglądem przypominało, nie przypominało jednak etykietką, na której znanego nam słówka „grenouille” nie dało się uświadczyć. Mimo to oportunistycznie zakupiłyśmy dwie paczki specjału, który po skonsultowaniu ze słownikiem już w domu okazał się wędzonymi udkami… przepiórek! Z braku laku koleżanka zabrała je ze sobą do Polski jako oszukane żabie udka dla niewtajemniczonych, a ja zostałam w Paryżu zastanawiając się jak to z tą słynną francuską konsumpcją płazów naprawdę jest…

Doszłam w końcu do (intuicyjnego raczej) wniosku, że żabie udka to obecnie li i jedynie ściema dla turystów – tezę zdawałby się potwierdzać fakt, że jedyna restauracja, o której wiem, że ma w menu „cuisse de grenouille” to stuprocentowo turystyczny przybytek na Montmartre (podejrzewam, że żabami uraczą też szukających wrażeń turystów lokale na Saint-Michel…). W końcu z częściowym wyjaśnieniem zagadki przyszedł niezastąpiony jak zawsze The Guardian.

Z artykułu o złowrogim tytule „Why we shouldn’t eat frogs’ legs” (czyli „Dlaczego nie powinniśmy jeść żabich udek”) dowiedziałam się trzech ważnych rzeczy, a mianowicie:

1) ze względu na to, że nieszczęsne żaby należą do gatunku mocno zagrożonego, już w 1980 roku władze francuskie wprowadziły zakaz ich zbierania w celach komercyjno-konsumpcyjnych (z małymi wyjątkami, ale o tym za chwilę). W tej sytuacji przytłaczająca większość żabich udek we Francji jest importowana (choć istnieje też czarny rynek lokalnych francuskich żabich udek, bien sûr!) – ekologia ekologią, jednak jak każdy Francuz przecież wie, jeśli coś nie jest francuskie, to nie warto tym sobie zbytnio głowy zawracać! ;-)

2) mimo żartów i stereotypów oraz rocznego przeżuwania prawie 4000 ton żabiego mięsa (en masse, nie indywidualnie!) Francuzi wcale nie są jedynym narodem „żabojadów”. Koneserami żabich udek są też Belgowie i Luksemburczycy, a jeśli chodzi o ilość zjadanych żab Francuzom depczą po piętach… Amerykanie (miasto Rayne w Luizjanie zwie się dumnie Światową Stolicą Żab, od smażonych udek nie stroni nawet sam prezydent). Entuzjastami płazów na talerzu są też mieszkańcy Indonezji, Chin, Tajlandii i Wietnamu oraz Ameryki Południowej.

3) historia jedzenia żabich udek we Francji zaczęła się od małego oszustwa (nie muszę więc mieć wyrzutów sumienia z powodu incydentu z udającymi żabie mięso przepiórkami – to niemalże pielęgnowanie tradycji!). W XII wieku francuskim mnichom powodziło się tak dobrze, że zaczęli tyć bardziej niż ustawa przewiduje. Władze Kościoła wprowadziły więc inną ustawę („odchudzającą”), zgodnie z którą duchowni mieli ograniczyć spożywanie mięsa. Żaby zostały jednak sprytnie zakwalifikowane jako ryby – i odtąd w zakonach zaczęto dość często podgryzać udka płazów. Pobożni i biedni chłopi stwierdzili natomiast, że skoro uduchowiona elita żaby podjada, muszą one być naprawdę niezłe – i tak oto naród zaczął jeść żabie udka :-)

Masowa konsumpcja żab należy już jednak chyba do przeszłości. I dobrze, bo szczerze mówiąc przysmak to wątpliwy (wiem, co mówię, bo próbowałam – choć nie we Francji, a… we Wrocławiu!), a żaby to stworzenia całkiem sympatyczne i szkoda byłoby, gdyby zniknęły z naszej planety. Gdyby ktoś jednak mocno się upierał, żeby choć raz w życiu w Paryżu żabich udek spróbować to ma trzy wyjścia. Po pierwsze może wybrać się w najbardziej turystyczne miejsce miasta, gdzie ku uciesze odwiedzających kraj „Żabojadów” gości, restauracje tę słynną specjalność francuską wciąż podają (o jakości jedzenia w takowych lokalach radzę jednak zapomnieć). Drugi sposób to poszukać restauracji z kulinarnymi pretensjami, najlepiej nieziemsko drogiej i mogącej się pochwalić paroma gwiazdkami Michelina, gdzie szefowie kuchni eksperymentują ze wszystkim, żab nie wykluczając. Można w końcu upolować żabę samemu, według prawa francuskiego bowiem łapanie żab do konsumpcji własnej jest wciąż legalne – pod warunkiem, że się je przyrządzi i skonsumuje na miejscu… Hm, smacznego? ;-)

Oczywiście śmiać się z francuskich snobizmów to przestępstwo niewybaczalne, autor tej szyderczej piosenki zatytyłowanej „Ça m’énerve” („To mnie denerwuje”) zakamuflował się więc na wszelki wypadek pod postacią niemieckiego piosenkarza o wdzięcznym nazwisku Helmut Fritz. Stworzono nawet fikcyjną biografię Fritza, urodzonego w maleńkim Reinbeck syna właścicieli fabryki odzieży, który po niespodziewanym odziedziczeniu wielkiej fortuny wujka barona, postanawia przenieść się z niemieckiej prowincji na paryskie salony.

Tu Niemiec wiedzie iście światowe życie wśród paryskiej crème de la crème, jednak rezultatem lat jadania w najlepszych restauracjach, zakupów w najmodniejszych butikach oraz bywania na pokazach haute couture i wernisażach jest wyłącznie ogromne uczucie znudzenia (owej słynnej burżuazyjnej ennui, która zabiła Madame Bovary), które prowokuje Fritza do wyśpiewania swoich frustracji w przeraźliwie dyskomulskiej piosence. Co denerwuje Fritza Langa? Lista jest długa. Jest na niej i obsługa snobistycznych klubów i restauracji, i panny z grzywką à la Kate Moss w dżinsach rurkach w rozmiarze 34, i modny butik Zadig & Voltaire, i Paryżanie upijający się różowym szampanem i zajadający obłędnie drogimi ciasteczkami macarons z Ladurée…

Nie mogę zdecydować czy fakt, że „Ça m’énerve” od marca znajduje się na topie francuskich list przebojów i zapowiada się na tutejszy hit lata, świadczy o tym, że Francuzi, wbrew stereotypom, potrafią się jednak śmiać ze swoich snobizmów, czy o tym, że nie mają za grosz gustu muzycznego… Być może za krótko tu jestem, by w pełni docenić humor tego kawałka, dla mnie w każdym bądź razie wszechobecne „Ça m’énerve” to wyłącznie jedno: nomen omen! ;-)

Powiązane wpisy:

1. Piosenka na niedzielę: Coeur de Pirate „Comme des Enfants”
2. Piosenka na niedzielę: Vanessa Paradis „Joe Le Taxi”
3. Piosenka na niedzielę: Abd Al Malik „Gibraltar”

Mowa tutaj o Le Whif, czyli czekoladzie do… wdychania (nie mylić z czekoladą do jedzenia!). Premiera Le Whif w zeszłym tygodniu była wydarzeniem, które przyciągnęło do siedziby innowacyjnego laboratorium Le Laboratoire spory tłum paryskiej śmietanki towarzyskiej (choć ‘śmietanka’ to prawdopodobnie słowo-tabu w tym towarzystwie). Goście z zachwytem delektowali się wdychaniem smaku czekolady z szykownych, przypominających szminki inhalatorów. A od zeszłej środy ten najnowszy snobizm paryski dostępny jest dla zwykłych plebejuszy w laboratoryjnym LaboShopie oraz w kultowym paryskim butiku Collette przy Rue Saint-Honoré. Le Whif sprzedawany jest w czterech różnych smakach (czekolada z domieszką truskawki, mango, mięty lub cynamonu), a rozkoszować podniebienie tak przepysznym powietrzem możemy za jedyne 1,80€ za sztukę.

Wynalazcy Le Whif szykują już w swoich laboratoriach kolejne smakołyki do wdychania, a w międzyczasie promują swoje czekoladowe cudo w światowych metropoliach i miejscach spotkań pięknych i bogatych – najbliższy przystanek to Festiwal Filmowy w Cannes, gdzie przez dziesięć kolejnych dni gwiazdy filmowe będą mogły oddychać czekoladą. Coś mi mówi, że Le Whif ma duże szanse na sukces w tym światku – zero kalorii, no i zawsze lepiej zostać przyłapanym przez paparazzich na wciąganiu czekolady niż kokainy (notka dla Kate Moss).